ลักษณะบางอย่างของผ้าทอ การย้อมผ้าไทย

การย้อมผ้าไทย

   การย้อมสี เป็นวิธีการหนึ่งในการตกแต่งผืนผ้า ให้มีความสวยงาม สะดุดตา การย้อม สีผ้า ให้ได้ดี จะต้องเลือก สีย้อม ให้เหมาะกับชนิดของเส้นใย เทคนิดการย้อม ที่ถูกต้อง ทำให้ได้ผ้าย้อมที่มีสีสวย งามตามความต้องการ การละเลยขั้นตอน ใดโดยคิดว่า ไม่จำเป็น จะทำให้ผ้าย้อมไม่ได้คุณภาพ หรืออาจจะทำให้เส้นใยเสื่อมคุณภาพได้ การย้อมสี ทำได้หลายระยะ ทั้งก่อนหรือหลัง การปั่น

การย้อมแบ่งตามวิธีการได้ดังนี้

   การย้อมเมื่อเป็นของเหลว ( Solution dyeing) คือการใสสีลงในเส้นใยเหลว ใช้กับ เส้ยใยสังเคราะห์ ที่ต้องกดเส้ยในออกมาขณะที่เป็นของเหลว ต้นทุนการย้อม ประเภทนี้ จะถูกกว่าการกด เป็นเส้นใยแล้ว นำไปย้อมอยู่มาก สีติดแน่น ไม่ตก ทนต่อควันแก็สได้ดี ใยชนิดใดเมื่อย้อมเป็นของเหลว จะมีชื่อโดยเฉพาะ เช่น chromspun คือ ใยเรยอน ย้อมเมื่อเป็นของเหลว

    การย้อมสีเส้นใย ( Stocking dying ) ใช้กับการย้อมสีเฉพาะที่ๆ ต้องการให้เห็นสี แต่ละส่วน ที่แตกต่างกัน เช่น การทำจุดด้วยเส้นใยสีต่างๆในผ้า tweed ผ้าสักหลาด ที่มี สีเข้ม กับสีอ่อนปนกัน การย้อมด้วยวิธีนี้ มีเครื่องย้อมโดยเฉพาะ ทำให้เส้นใย ดูดซึมสี ได้ทั่วสม่ำเสมอ เป็นการย้อม ที่สิ้นเปลือง ค่าใช้จ่ายมากที่สุด

    การย้อมหมู่ใยหวี ( top dyeing ) นิยมย้อมใยขนสัตว์ ในลักษณะที่เป็น สไลเวอร์ ( sliver ) ผ่านการหวี ( combing ) มาแล้ว ยังไม่เข้าเกลียว ม้วนเป็นกลุ่ม เรียงลงใน ถังใหญ่ มีฝาปิดสนิท ที่ถังจะมีเครื่องปั๊ม (pump) สำหรับปั๊มน้ำสีเข้าออก ทำให้สีกระจายติดเส้นใย ทุกเส้น

    กายย้อมเส้นด้าย ( Yarn or skein dyeing ) เส้นด้ายเป็นเข็ด มีเครื่องย้อมเรียกว่า skein dyeing machine ถ้าเป็นกลุ่มต้องพันด้วยหลอดอลูมิเนียม เจาะรูเล็กๆ โดยรอบ ตรงกลางเป็นโพรง สำหรับฉีดให้น้ำสี ออกมาสู่เส้นด้าย แล้วเรียงลงในเครื่องย้อมด้ายกลุ่ม มีอุปกรณ์ยึด ไม่ให้เครื่อนที่ได้ เส้นใยเรยอน ค่อนข้างลื่น ม้วนเข้ากลุ่ม ได้ยาก เวลาย้อม ต้องระมัดระวังอย่าให้หลุด จะพันกันยุ่ง ตามปกติจะใส่ถุงผ้า ถักรัดให้แน่น

    การย้อมผืนผ้า ( Piece dyeing ) เป็นวิธีย้อมที่ง่ายที่สุด และราคาต้นทุนการผลิต ต่ำที่สุด แต่ถ้าใช้การย้อม แบบนี้ กับผ้าทอเนื้อแน่น หรือเส้นด้ายเข้าเกลียวแน่น สีจะซึม เข้าไปได้ช้า ผ้าที่ผลิตจาก เส้นใยชนิดเดียว ย่อมย้อมได้ เป็นสีเดียวกันตลอด ถ้าเป็นใย หลายชนิดปนกัน จะย้อมให้เป็นสีเดียวกัน เรียกว่า union dyeing หรือให้ใยแต่ละชนิด มีสีต่างกันเรียกว่า cross dyeing

   การย้อมระยะนี้ เป็นที่นิยมมากกว่า ย้อมระยะอื่น เนื่องจากทำได้ง่ายและรวดเร็ว ต้นทุนต่ำ ให้สีและเนื้อสัมผัส ที่สวยงาม จะสังเกตว่า ลักษณะการย้อม ด้วยขั้นตอน ที่แตกต่างได้ ที่รอยตัด ถ้าย้อมผ้าทั้งผืน จะเห็นรอยตัด เป็นสีอ่อน เกือบขาวอยู่ตรงกลาง ถ้าย้อมเส้นด้าย สีจะเหมือนตลอด

( อ่านต่อ : การออกแบบลายผ้า ( Textile design ) ลวดลาย )

 

การผลิตผ้าไทย

วิวัฒนาการขบวนการผลิตผ้าไทย
การทอผ้า
เครื่องทอยกดอก
เครื่องทอที่ไม่มีกระสวย
เครื่องทอที่ไม่มีกระสวย เครื่องทอแบบ air-jet rapier
ขบวนการผลิตผ้าไทย ริมผ้า ( selvage )
การเตรียมการทอ
ลำดับขั้นการทอ
การย้อมผ้าไทย
การออกแบบลายผ้า ( Textile design ) ลวดลาย
การออกแบบเครื่องแต่งตัวที่ดี
การดูแลรักษาผ้าไหม การซักทำความสะอาดผ้าไหม

( อ้างอิง )

 

สินค้าจาก การผลิตเนื้อผ้า แบบต่างๆ เสื้อผ้าคนไทย

  

ชุดราตรีแบบสั้น สินค้าไทย แบบชุดไทย แขนยาว ชุดไทยสีต่างๆ ชุดไทยประยุกต์ หลายๆแบบ ชุดราตรียาวสวยๆ