ขบวนการผลิตผ้าไทย การเตรียมการทอ

    ก่อนทอ ต้องเตรียมเส้นด้าย ให้เรียงตัวกันเป็นระเบียบ ทนภาวะการทอได้ เพื่อให้เครื่อง สามารถ ทำงานได้สะดวก รวดเร็ว และได้ผ้า คุณภาพดี

   กรอด้าย ด้านที่ส่งมาจาก โรงงาน ป่นด้าย หรือซื้อมาโดยมาก มักทำเป็นเข็ด หรือบางที จะม้วนเป็นกลุ่มใหญ่ โรงงานทอผ้า ต้องนำมาม้วนใหม่ ใช้หลอดเฉพาะงาน เช่น แกนด้ายพุ่ง หรือแกนสำหรับ

   สาวด้ายยืน ระหว่างการกรอนี้ ต้องหมั่นตรวจดู ด้วยว่า เส้นด้าย สม่ำเสมอดี ไม่มี รอยคอด ที่จะทำให้ขาดเร็ว ไม่มีปุ่มปกซึ่งจะเป็นอุปสรรคในการทอ ถ้าตรวจพบ ข้อบกพร่องเหล่านี้ ต้องเอาออก และต่อให้เรียบร้อยก่อน สาวด้ายยืน จะทอผ้า หน้ากว้าง เท่าไร ใช้จำนวน ด้ายกี่เส้น ต้องคำนวณก่อน แล้วใช้ด้ายยืนที่กรอ ใส่หลอดไว้ จำนวนเท่ากับ เส้นด้ายยืน สาวออกมาพร้อมกัน พันใส่ม้วนด้ายยืน หรือจะแบ่งสาวออก เป็นส่วนๆ แล้วเอามารวมกัน ภายหลังก็ได้

    ลงแป้งด้ายยืน ( Sizing ) โดยใช้แป้งล้วน หรือผสมกับสารสังเคราะห์ เช่น โพลีไวนิล แอลกอฮอล์ละลายน้ำ ลงด้ายยืนที่สืบแล้ว ให้แป้งเคลือบด้ายยืนให้ทั่ว จะทำให้เส้นด้าย แข็ง อยู่ตัว ทนทานต่อการเสียดสีของฟันหวีได้ การเลือกแป้งหรือสารสังเคราะห์ที่ใช้ลง ด้ายยืน นี้ต้องคำนึงถึง การตกแต่ง ภายหลังการทอด้วย สิ่งสำคัญที่สุด คือ แป้ง หรือ สารที่จะใช้ ต้องล้างออกได้ง่าย

   การสอดฟันหวี ทางภาคตะวันออก เรียกขั้นตอนนี้ว่า สืบด้ายยืน หมายถึง การเอา ด้ายยืน แต่ละเส้น สอดเข้าไป ในช่องระหว่างฟัน หรือฟืมที่ใช้ทอ เพื่อบังคับให้ด้ายยืน อยู่ห่างกันตา ระยะที่ต้องการ การเลือกขนาดของฟืม ก็สำคัญ เหมือนกัน ต้องทราบด้วยว่า ฟืมขนาดใด จะเหมาะกับ ด้ายขนาดไหน ทอแล้วจะได้ผ้าเนื้อห่างถี่อย่างไร

     ร้อยตะกอ หรือ สืบตะกอ คือการนำด้ยยืน ร้อยเข้าไปในห่วง ของตะกอ แบ่งด้ายยืน ออก เป็นหมู่ จะเป็นกี่หมู่นั้น ขึ้นอยู่กับลวดลายที่ต้องการทอ

( อ่านต่อ : ขบวนการผลิตผ้าไทย ลำดับขั้นการทอ )